Dusza-Obiekty

Rafał Pytel

Arsene Galeria Wiatrak, Kraków, Poland (2012)

Dusza
Pozostały mi w pamięci grafiki Rafała – ogrody japońskie.
Prace ascetyczne z poetyckimi tytułami.
Ogrody – kontemplacyjne.
Określiłabym je słowem yügen, czylo „piękno tajemnej głębi”
W estetyce japońskiej, słowo to funkcjonuje od XII w., ale najbardziej sugestywnie jego znaczenie opisał mnich i poeta – Shotetsu – w XIV wieku, „Yügen jest w sercu, nie mogą go wyrazić słowa. Smak yügen odnajdujemy w księżycu przesłoniętym delikatną chmurką, bądź w górach czerwieniejących liśćmi klonów, które otula jesienna mgła”, eteryczne tajemnicze piękno, można je wyczuć tylko intuicyjnie.

Cielesność
Obiekty i impresje – nowe prace…
Białe skrzyneczki zawieszone „w powietrzu”, w bezruchu.
Zawierają swoją tajemnicę – obraz i dźwięk.
Sceny z filmów oszczędne, mistyczne. (Tarkowski, Felini, Lynch.)
Istotny jest wybór filmów – ze względu na treśc i sposób kręcenia.
Sceny „zatrzymane” przez Rafała i towarzyszący im nostalgiczny dźwięk aż do głębi, prowokują do myślenia, intuicyjnego czucia.

Ofiarowanie – film A. Tarkowskiego
Realizowany przez autora ze świadomością choroby i zbliżającego się końca.
Dużo w nim duchowości i odniesienia do Boga.
Symboliczne ofiarowanie, by uzyskać zbawienie i szczęście.
Dwa lewitujące ciała…
Istotny jest bohater, przestrzeń, czas.
W powietrzu panował całkowity bezruch, a słońce skryło się za skały i tylko niebo prześwitywało… od tego widoku błogie uczucie szczęścia ogarniało duszę, jak gdyby czas nagle się zatrzymał – pisze Tarkowski.
Spokój, bezczasowość.

8 1/2 Felini
Zatrzymana scena to „oczekiwanie” na kochankę.
Mężczyzna sfrustrowany – niemocą twórczą, uwikłany w kłamstwa, przyzwyczajenia… analizuje życie.
Sceny z jego filmów, pomagają odzyskać wiarę w życie, ale czy będzie mógł oczyścić się odnaleźć, pozbyć się pustki i „wypełnić” serce?
Byłoby to możliwe gdyby miał upór i wiarę jak chłopiec z filmu Tarkowskiego, dzięki tej mocnej wierze i uporowi, uschnięte drzewko ożyło i zakwitło… jak w przypowieści…

D. Lynch
„Lost Highway” i inne filmy.
Sen i jawa.
Grzechy jako ginące ciała…
Tajemnica do zgłębienia…


momoko